Kamyk Ochle (1803)

 

Tytuł: Mappa Graniczna między Dziedzinami Ochel y Kamyka w Kresie Sieradzkim lezących, Jeometrycznie według dawnieyszych znakow Granicznych zrobiona, teraz zaś tak do renowacyi Kopcow, iakolitez bicia Rowu Granicznego, w mieyscach dawniey palami Granicę miedzy temiż Dziedzinami oznaczonych słuzyć ma- a przez nizey podpisanego deliniowana Dnia 6o Wrzesnia 1803 Roku.
Rok: 1803 
Język: Polski
Autor:  Jakub Szaniawski, Jeometra przysięgły.
Toponimy: Lubieszowa las, Osinki bór, Wieś Kamyk, Wieś Ochle, Zblowka las. 
Źródło: AGAD w Warszawie, Zbiór kartograficzny, sygn. 402_0_0_137-16_0001

Kuśnie (1805)

Tytuł:  MAPPA Dobr Wsi Kusna w Kresie Sieradzkim leząca z Nakazu Sądu ze wszystkiemi Szczegołami iakie się tylko w Granicach tey Wsi znaydować mogą.
Rok: 1805  
Język: Polski
Autor:  Jakub Szaniawski, jeometra przysięgły.
Toponimy:  Olszyna, Pasternik, Smolarnie, Staw, Wies Kuśno, Wieszczane Łąki.
Ponadto na mapie oznaczono lasy: Bor, Bory, i obiekt Kamień.
Źródło: AGAD w Warszawie, Zbiór kartograficzny, sygn. 402_0_0_169-9_0001

Historyczne mapy regionu sieradzkiego:

Opis Jakuba Jurka.

Nazwa: Mappa dóbr wsi Kuśna w kresie sieradzkim leżąca z nakazu sądu ze wszystkiemi szczegółami jakie się tylko w granicach tej wsi znajdować mogą jeometrycznie przez niżej podpisanego deliniowana

Data: październik 1805 r.

Autor: Jakub Szaniawski

Skala: 200 prętów reńskich [na cal decymalny?]

Jednostki: miara reńska

Nakładka: http://sparkdesign.pl/historycznemapy/kusnie.html

Zespół, sygnatura: AGAD, zbiór kartograficzny, sygn. 402/169-9

Opis: Prezentowany plan Kuśnia z 1805 r. to cieszący oko przykład warsztatu geometry Jakuba Szaniawskiego, a jednocześnie prawdopodobnie najstarszy zachowany plan (całej) wsi Kuśnie, leżącej obecnie w gminie Sieradz. Na planie zaznaczono pola z podziałem na „pańskie” i „chłopskie”, łąki, piaski, bory, „pastwy” i olszyny, tereny zabudowy wiejskiej i dworskiej, a ponadto drogi, rowy, strugi (czyli małe rzeczki), stawy i sadzawki, ługi (tereny podmokłe, często leśne), kopce (graniczne) i glinianki.

Jak wynika z planu, północną oraz południową część miejscowości porastał bór (las sosnowy). Na południe i na północ od tych dwóch lasów znajdowały się pola uprawne – ułożone głównie w osi południe-północ, na przemian chłopskie z dworskimi. Pomiędzy dwiema połaciami pól znajdował się wąski pas łąk – w dolince utworzonej przez przepływającą tu Żeglinę (nazwy rzeki nie ma na planie). Wzdłuż tych łąk, po południowej stronie, ciągnęła się wieś. Porównanie planu do stanu obecnego dowodzi, że Kuśnie zachowały do dziś swój dawny układ ruralistyczny! Jedyna zmiana, jak zaszła, to założenie kilku gospodarstw poza dawnym centrum oraz osiedla ‘sypialnianego’ dla Sieradza w północnej części wsi.

Wracają do planu, ukazuje on również część dworsko-folwarczną, która znajdowała się na wschód od wsi. Liczyła kilkanaście budynków, z których do dziś nie zachował się żaden, a teren ten jest obecnie polem uprawnym. Tuż przy folwarku znajdował się duży staw na Żeglinie, ograniczony od zachodu groblą, za którą stał młyn wodny.

Na planie jest niewiele toponimów: Bory, Bór, Staw, Olszyna, Wieszczane Łąki, Pasternik, Wieś Kuśno, Smolarnie, Kamień. Traktować je należy raczej jako podpisy określonych obiektów, a nie jako nazwy własne. „Smolarnie” w lesie zajmowały się pewnie produkcją smoły. „Kamień” został oznaczony – oprócz podpisu – grubą kropką, co sugeruje, że mogło chodzić rzeczywiście o jakiś kamień – może głaz narzutowy? Leżał na granicy z Dębołęką.

Na granicy Kuśnia przy drodze z Charłupi Wielkiej (czyli raczej jednej ze wsi w majątku tej nazwy) zaznaczono dwa budynki. Prawdopodobnie były to zabudowania karczmy Buczek należącej do dóbr Charłupia Wielka.

Dobra Kuśnie w 1805 r. sąsiadowały z (dobrami) Charłupia Wielka, Dębołęka, Ruszków, Dąbrowa (Wielka) i Dąbrówka (Sieradzka).

Tytuł planu wpisano w artystyczny rysunek, przestawiający anioła podtrzymującego wielkie koło (z tytułem), oparte o stare, połamane drzewo. Nogą anioł przydeptuje mapę, a obok stoi globus.

Plan pochodzi ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie

Zabłocie Kąty (1804)

Tytuł: MAPPA Graniczna między Dziedzinami Wsi Zabłocia y Kątów w Kresie Sieradzkiem leżących
Rok: 1804
Język: Polski
Autor: Jakub Szaniawski, jeometra przysięgły.
Toponimy: Borek miejsce na Zabłociu, Karczma Zabłocia, Ługi miejsce na Kątach i Zborowie, Wieś Kąty, Wieś Zabłocie, Wieś Zborów.
Źródło: AP w Łodzi oddział w Sieradzu. Notariusz Antoni Pstrokoński Sieradz Sieradz, sygn. 39/1 akt nr. 226.

Dąbrowa Wielka Sokołów (1825)

 

Tytuł: MAPPA Graniczna między Dziedzinami Wsi Dąbrowy wielkiey JWo Łukasza Kobierzyckiego Radcy Woiewodztwa Kaliskiego dziedziczney i Wo Andrzeia Lenartowicza także Wsi Sokołowa dziedziczney, w Powiecie i Obwodzie Sieradzkim obydwoch położonych.
Rok: 1825
Język: Polski
Autor: Jakub Szaniawski, jeometra przysięgły.
Toponimy: Jeziorko smug (na granicy Sokołowa i Dąbrowy Wielkiej), Jędrzeiska zarośle (do Sokołowa), Lipie bór (do Sokołowa), Łosice ług (do Sokołowa), Paszkacz staw (do Sokołowa), Szołowiska bór (do Sokołowa), Szołowiska Małe bór (do Sokołowa)
Źródło: AP w Łodzi oddział w Sieradzu. Notariusz Antoni Pstrokoński Sieradz Sieradz, sygn. 39/17 akt nr. 224.

Konopnica Rychłocice (1818)

Tytuł: Mappa Graniczna między Dziedzinami Wsi Rychłocic, a Konopnicą w Obwodzie y Powiecie Wieluńskim leżących, za posrednictwem Przyiacioł uproszonych, dobrowolnie ukończona, przez Nizey zaś podpisanego Jeometrę Kopcami obznaczona.
Rok: 1818
Język: polski
Autor: Jakub Szaniawski, jeometra przysięgły (mierzył i rysował).
Toponimy: Glinianki las na Rychłocicach, Kamień Xięży (Księży) las na Rychłocicach (Bór Konopnicki przez Konopnicę zwany), Wisielaki las na Rychłocicach, Wrzesień las na Rychłocicach, Xięża (Księża) Niwa miejsce na Konopnicy.
Źródło: AP w Łodzi oddział w Sieradzu. Notariusz Franciszek Lisiecki, sygn. 136/11.

Widawa (1826)

Tytuł: Kopia Mappy Miasta Widawy i oras Wsi Rudy w Powiecie i Obwodzie Sieradzkiem położonych.
Rok: 1826
Język: Polski
Autor: Jakub Szaniawski, jeometra przysięgły (kopiował i rysował).
Toponimy: Chrapy miejsce na Chociwiu, Folwark Kopiec, Gęzica łąka na Widawie?, Jezioro miejsce na Chociwiu, Kąty pole na Chociwiu,  Kierchów miejsce w Widawie, Klasztor Xięży Bernardynów w Widawie, Lesisko miejsce na Chociwiu, Łąka Pańska łąka na Widawie, Łąka Xięża łąka na Widawie, Miasto Widawa Nowe i Stare, Niwy pole na Chociwiu, Ogrody miejsce na Chociwiu, Ogród Xięży Bernardynów w Widawie, Okręglica pole na Chociwiu, Pańskie Pole pole na Rogóźnie x2, Piaski miejsca na Widawie i Chociwiu x7, Plichy łąki do Kopca i Wólki, Pólko miejsce na Chociwiu, Rumowiska miejsce między Widawą a Rogóźnem, Rzeczysko pole na Chociwiu, Świę Roch w Widawie, Trzciny miejsce na Chociwiu, Tufel miejsce na Widawie x2, W Kącie pole na Chociwiu, Wieś Ruda, Zagorze pole na Chociwiu, Zagómnie pole na Chociwiu, Zapusta bór na Chociwiu, Zarzecze pole na Chociwiu.
Źródło: AGAD w Warszawie, Zbiór kartograficzny, sygn. 402/124-3.

Historyczne mapy regionu sieradzkiego:

Opis Jakuba Jurka.

Nazwa: Kopia Mappy Miasta Widawy i oras Wsi Rudy w Powiecie i Obwodzie Sieradzkiem położonych

Data: 1826 r. (kopia mapy z 1804 r.)

Autor: Jakub Szaniawski

Skala: 200 prętów miary chełmińskiej

Nakładka: http://sparkdesign.pl/wp-con…/gismaps_maps/widawa/index.html

Zespół, sygnatura: Zbiór kartograficzny, sygn. 402/124-3

Opis: Przedstawiona tu mapa to jeden z trzech planów Widawy, powstałych krótko po pożarze miasta w 1802 r. Widoczny egzemplarz to pochodząca z 1826 r. kopia z planu z 1804 r., stworzona przez pierwotnego autora – Jakuba Szaniawskiego. Plan ukazuje rozległe terytorium należące do miasta Widawy oraz do sąsiedniej wsi Ruda. Wykorzystano kolory i piktogramy do oznaczenia różnych rodzajów terenów, litery i liczby oznaczające działki gruntu odnoszą się do rejestru pomiarowego. Oprócz wspomnianych oznaczeń na planie umieszczono nazwy obiektów: Bór Zapusta, Pole Niwy, Pole Rzeczysko, Pole Okręglica, Pole Pańskie wsi Rogóźna, Wieś Ruda, Pole Zarzecze i Zagómnie zwane, Pole Zagorze, Pole Kąty, Chrapy Chociwia, Pole w Kącie, Lesisko, Folwark Kopiec, Miasto Widawa (Nowe i Stare), Łąka Gałęza[?], Łąka Pańska Gęzica, Łąki Plichy. W samej Widawie oznaczono, czarnym kolorem, poszczególne zabudowania, a czerwonym zwarte bloki zabudowy Nowego Miasta. Ukazano też zabudowania folwarku Kopiec oraz cmentarz żydowski. Widoczny jest kościół św. Rocha, parafialny oraz klasztorny (oznaczony symbolicznie). Dokładną analizę treści planu utrudnia słaba rozdzielczość skanu.

Przedstawiony majątek ziemski sąsiadował ze wsią Rógóźno, Łazowem, Chrząstawą, Chociwiem, wsią Zawady, wsią Wólką (Kleszczową), wsią Dąbrowa Widawska, wsią Podgórze i wsią Grabno.

Plan stanowił podstawę do stworzenia kolejnego, z 1848 r. (który prawdopodobnie nie zachował się), który powstał w momencie wykupienia Widawy z rąk dziedzica przez mieszczan.

Plan pochodzi ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie

Niemojew (1804)

Tytuł: Mappa Dobr Wsi Niemojewa, Swiercza, Klusek i Knapow Wielmoznego Antoniego Szymanowskiego Starosty Klonowskiego dziedzicznych.

Rok: 1804

Język: Polski

Autor: Jakób Szaniawski, jeometra przysięgły.

Toponimy: Babienice, Bdzienie, Cyrklina, Górki, Góry, Gułoskie, Jasionki, Józefin, Kluski, Knapy, Kopaniny, Ku Owieczkom, Lipowa Sieć, Mosciska, Niemojew, Obała, Porąbki, Poręby, Radła, Smok, Swiercze, Wiatrak (piktogram), Zadworze, Zalesie, Zawiezie.

Źródło: AGAD w Warszawie. Zbiór kartograficzny, sygn. 402_165-7_0001.  

Historyczne mapy regionu sieradzkiego:

Opis Jakuba Jurka.

Nazwa: Mappa Dóbr Wsi Niemojewa, Świercza, Klusek i Knapów Wielmożnego Antoniego Szymanowskiego Starosty Klonowskiego dziedzicznych

Data: 1804 r.

Autor: Jakub Szaniawski

Skala: podziałka 200 prętów reńskich

Nakładka: http://sparkdesign.pl/historycznemapy/niemojew.html

Zespół, sygnatura: Zbiór kartograficzny, sygn. 402/165-7

Opis: Prezentowany plan to artystycznie zdobiona mapa kilku wsi w okolicach Niemojewa, znajdujących się w posiadaniu Antoniego Szymanowskiego, ostatniego starosty klonowskiego. Ukazuje pola, łąki i lasy chłopskie, pańskie oraz kościelne. „Sumariusz” wszystkich obszarów został umieszczony bezpośrednio obok rysunku. Plan ma bogatą warstwę kolorów, piktogramów, użyto też szrafowania do opisu rzeźby terenu. Wg legendy, oznaczono: pola, zabudowania, łąki, bory suche, bory mokre, pastwy i zarośla, piaski, góry, rzeki, drogi, rowy, stawy i sadzawki, groble, ługi, narożności i kopce (graniczne). Prócz tego, różne kolory posłużyły do odróżnienia własności pańskiej oraz księżej od chłopskiej w poszczególnych miejscowościach. Wiatrak koło Niemojewa oznaczono piktogramem. Widoczne są miejscowości Niemojew, Kluski, Świercze, Knapy, Smok (pustkowie), Józefin (karczma?). Oprócz tego na planie zawarto też kilkanaście toponimów – nazw pól, łąk i lasów: Babieniec, Bdzienie, Cyrklina, Bór Górki, Góry, Gułoskie, Jasionki, Kopaniny, Ku Owieczkom, Lipowa Sieć, Mosciska, Obała i Zawiezie, Porąbki, Poręby, Radła, Zadworze, Zalesie.

Całkowita rozległość dóbr wynosiła 5477 mórg i 144 pręty, sąsiadowały zaś ze wsiami: Dymki, Okalew, Uników, Owieczki, Klonowa i Lututów.

Plan pochodzi ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie

Pyszków (1808)

Tytuł: Mappa Wsi Pyszkowa w Powiecie Sieradzkim leżącey do Detaxacyi wraz z Inwentarzem

Rok: 1808

Język: Polski

Autor: Jakób Szaniawski, jeometra przysięgły.

Toponimy: Bielawy, Caradow, Caradowek, Folwark Nowey Wsi Dury, Glinianki, Gołoborz, Gozdek, Grzemb[y], Kapuśniki, Kącik, Kopaniny, Laski, Lemie..., Makalas, Miłoki, Młyn, Napłatki, Olszaki, Otok, Pasternik, Pod Olszynk[ą], Poddurze, Podmłynie,  Poremby, Ręsow, Stare Pole, Swierta, Wierzbowa, Wieś Pyszków, Włoski Ogród, Zabudowania Dworskie, Żaglinki 

Źródło: Muzeum Okręgowe w Sieradzu.